Ana sayfa / Yazılar

Kronik ağrı ve migren: Psikolojik destek ve terapi nasıl yardımcı olur?

Uzun süren ağrı yalnızca bedeni değil, uykuyu, ruh hâlini, ilişkileri ve iş hayatını da etkiler. Psikoterapi ağrının yerine geçmez, ama ağrıyla yaşamayı kolaylaştırabilir ve ağrının hayatınızdaki alanını küçültebilir. Tıbbi tedavinin yerine değil, yanında.

Kronik ağrı ve migren nedir?

Üç aydan uzun süren ya da sık sık tekrarlayan ağrılara kronik ağrı denir. Bel ve boyun ağrıları, fibromiyalji, eklem ağrıları, migren ve gerilim tipi baş ağrısı en sık karşılaşılan örneklerdir. Ağrı gerçektir ve bedenseldir; ancak beyin ağrıyı işlerken stres, kaygı, uyku ve duygu durumu da bu süreçte rol oynar. Bu yüzden ağrıyla yaşamak hem bedensel hem psikolojik bir yük getirir.

Sık görülen belirtiler ve etkiler

• Ağrının ne zaman geleceğine dair sürekli bir tetikte olma hâli
• Uykuya dalmakta zorlanma, sabah dinlenmemiş uyanma
• Huzursuzluk, sinirlilik, çabuk yorulma ve isteksizlik
• Ağrı korkusuyla hareketten, işten ya da sosyal ortamlardan kaçınma
• "Bu hiç geçmeyecek" gibi umutsuz düşünceler, çökkünlük ya da kaygı
• Migren ataklarını tetikleyen stres, düzensiz uyku ve öğün atlama döngüsü
• Çevrenin anlamadığını hissetmek ve yalnızlaşmak

Ağrı neden sürer ve nasıl beslenir?

Ağrı başladığında beden kasılır, nefes yüzeyselleşir ve zihin tehlikeye odaklanır. Uzun vadede bu koruyucu tepkiler kendi başına sorun yaratabilir. Ağrıdan korkarak hareketsiz kalmak kasları zayıflatır, kaçınma hayatı daraltır, daralan hayat ruh hâlini düşürür, düşük ruh hâli ve stres de ağrıyı daha yoğun hissettirir. Migren ve gerilim tipi baş ağrısında da stres, uykusuzluk ve sürekli kendini zorlama sık görülen tetikleyicilerdir. Bu döngü kişinin suçu değildir; ama fark edildiğinde üzerinde çalışılabilir.

Ne zaman destek almalı?

Önce ağrının nedeninin bir hekim tarafından değerlendirilmesi önemlidir; yeni başlayan, şiddeti ya da biçimi değişen baş ağrılarında mutlaka doktora başvurun. Tıbbi değerlendirme yapıldığı hâlde ağrı günlük hayatınızı, uykunuzu ya da ilişkilerinizi belirgin biçimde etkiliyorsa, ağrı nedeniyle sevdiğiniz şeylerden vazgeçtiyseniz ya da kaygı ve çökkünlük eşlik ediyorsa psikolojik destek iyi bir adım olabilir. İlaç tedavisi gerekiyorsa terapi bunun yerine değil, yanında yürür.

Terapide neler yapıyoruz?

Terapide amaç ağrıyı "yok saymak" değil, ağrıyla kurduğunuz ilişkiyi değiştirmek ve hayatınızın kontrolünü geri almaktır. Bunun için kronik ağrıda araştırmalarla desteklenen yöntemlerden yararlanıyoruz:

• Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Ağrıyı büyüten düşünce ve davranış kalıplarını fark ediyor, aktiviteyi kademeli olarak artırmayı, günü dengeli planlamayı ve stresle baş etmeyi birlikte çalışıyoruz. Migren için tetikleyici ve atak günlüğü tutmak da bu sürecin parçası olabilir.
• Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT): Ağrıyla mücadele etmeye harcanan enerjiyi azaltıp, ağrı varken bile sizin için değerli olan şeylere yönelmeyi hedefliyoruz.
• Gevşeme ve nefes çalışmaları: Bedendeki gerginliği azaltmaya, özellikle gerilim tipi baş ağrısında kas gerginliğini fark etmeye yardımcı olur.
• Hipnoterapi: Uygun durumlarda, ağrı algısını ve eşlik eden gerginliği azaltmaya yönelik tamamlayıcı bir yöntem olarak kullanılabilir.

Herkesin ağrısı ve hikâyesi farklıdır. Bu nedenle ilk görüşmelerde ağrının hayatınızı nasıl etkilediğini birlikte anlıyor, size uygun gerçekçi hedefler belirliyoruz. Terapi bir iyileşme garantisi sunmaz; ama birçok kişi için ağrının hayatta kapladığı yeri küçültmenin ve yeniden hareket etmenin güvenli bir yolu olabilir.

Online terapi

Seanslarımız Google Meet üzerinden online ve 45 dakika sürüyor. Ağrılı günlerde yola çıkmak zorunda kalmadan, evinizin rahatlığında görüşebilmek kronik ağrıyla yaşayanlar için ayrıca kolaylık sağlar. Dilerseniz önce ücretsiz 10 dakikalık ön görüşmeyle tanışabiliriz.

Yazan: Sibel Tanrıverdi, Uzman Klinik Psikolog

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez. Kendinize veya başkasına zarar verme düşünceniz varsa 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.