Ana sayfa / Yazılar

LGBTİ+ olumlayıcı terapi: Yargısız psikolojik destek

Cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği, insan çeşitliliğinin doğal bir parçasıdır; bir hastalık ya da düzeltilmesi gereken bir şey değildir. Ancak damgalanma ve ayrımcılık ruh sağlığını ciddi biçimde etkileyebilir. Terapide kim olduğunuzu sorgulamadan, olduğunuz hâlinizle çalışıyoruz.

Olumlayıcı terapi nedir?

Olumlayıcı (affirmatif) terapi, lezbiyen, gey, biseksüel, trans, interseks ve kendini farklı biçimlerde tanımlayan bireylerin kimliklerini saygıyla kabul eden, yargısız bir terapi yaklaşımıdır. Bu yaklaşımda temel nokta açıktır: Eşcinsellik, biseksüellik ve trans kimlikler birer ruhsal bozukluk değildir. Dünya Sağlık Örgütü eşcinselliği 1990'da hastalık sınıflamasından çıkarmış, güncel sınıflamada (ICD-11) trans kimliklerle ilgili durumları da ruhsal bozukluklar bölümünden ayırmıştır. Terapinin amacı kimliğinizi değiştirmek değil, karşılaştığınız zorluklarla baş etmenize ve kendinizle barışık bir hayat kurmanıza destek olmaktır.

Hangi konularda destek alınabilir?

• Cinsel yönelim ya da cinsiyet kimliğiyle ilgili sorular ve kafa karışıklığı
• Ailene, arkadaşlarına ya da iş yerine açılma kararı ve bu sürecin getirdiği kaygı
• Reddedilme korkusu, aileyle çatışmalar ya da kopuş
• Ayrımcılık, zorbalık, şiddet ve nefret söyleminin bıraktığı izler
• İçselleştirilmiş utanç, kendini kabul etmekte zorlanma
• Kaygı, depresyon, yalnızlık ve ilişki sorunları
• Trans bireylerde geçiş sürecine eşlik eden duygusal zorluklar

Zorluklar neden ortaya çıkar?

LGBTİ+ bireylerde görülen kaygı ve depresyonun kaynağı kimliğin kendisi değildir. Araştırmalar bunun büyük ölçüde azınlık stresi denilen durumla ilişkili olduğunu gösterir: Sürekli saklanmak zorunda kalmak, reddedilme beklentisi, ayrımcılığa uğramak ve toplumdaki olumsuz mesajları zamanla içselleştirmek. Uzun süre tetikte yaşamak yorucudur ve ruh sağlığını yıpratır. Bu nedenle terapide yalnızca belirtilerle değil, bu stresin kaynaklarıyla ve onlarla baş etme yollarıyla da çalışıyoruz.

"Dönüştürme terapileri" hakkında

Cinsel yönelimi ya da cinsiyet kimliğini değiştirmeyi amaçlayan "dönüştürme" veya "onarım" girişimleri bilimsel temelden yoksundur ve zararlıdır. Bu uygulamaların depresyon, kaygı ve intihar düşünceleri riskini artırdığı bilinmektedir; Dünya Psikiyatri Birliği ve Amerikan Psikoloji Derneği gibi uluslararası meslek kuruluşları bu uygulamaları açıkça reddeder. Benim çalışmamda böyle bir hedef kesinlikle yoktur.

Ne zaman destek almalı?

Kendinizle ilgili sorular zihninizi yoğun biçimde meşgul ediyorsa, açılma süreci ya da aile tepkileri sizi zorluyorsa, ayrımcılık deneyimleri hayatınızı etkiliyorsa veya kaygı ve çökkünlük uzun süredir devam ediyorsa destek almak iyi bir adımdır. Belirtiler ağırsa bir psikiyatri değerlendirmesi de gerekebilir; trans bireylerin tıbbi geçiş süreçlerinde ise ilgili hekimlerle iş birliği önemlidir. Kendinize zarar verme düşünceleri yaşıyorsanız ya da güvende değilseniz lütfen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Terapide neler yapıyoruz?

Görüşmelerimiz gizlilik ilkesi içinde, kimliğinizi tanımlama ya da açıklama konusunda sizi hiçbir şeye zorlamadan ilerler. İhtiyacınıza göre:

• Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ile içselleştirilmiş utanç ve olumsuz inançları fark ediyor, kaygı ve depresyonla baş etme becerileri geliştiriyoruz.
• Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) ile kendinize şefkatle yaklaşmayı ve hayatınızı kendi değerlerinize göre kurmayı destekliyoruz.
• EMDR ile zorbalık, şiddet ya da reddedilme gibi travmatik deneyimlerin yükünü azaltmaya çalışıyoruz.
• Açılma kararını, zamanlamasını ve güvenliğinizi birlikte değerlendiriyor, destekleyici ilişkiler kurmanın yollarını konuşuyoruz.
• Ergenlerle çalışırken de aynı saygılı ve gizliliğe özen gösteren tutumu koruyorum.

Online terapi

Seanslarımız Google Meet üzerinden online ve 45 dakika sürüyor. Kendinizi güvende hissettiğiniz bir ortamdan görüşebilmek, özellikle bulunduğu yerde destek bulmakta zorlanan kişiler için önemli bir kolaylık olabilir. Dilerseniz ücretsiz 10 dakikalık ön görüşmeyle tanışabiliriz.

Yazan: Sibel Tanrıverdi, Uzman Klinik Psikolog

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez. Kendinize veya başkasına zarar verme düşünceniz varsa 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.