Ana sayfa / Yazılar

Panik atak nedir, nasıl geçer?

Kalbiniz birden hızla çarpmaya başlıyor, nefesiniz daralıyor, başınız dönüyor ve bir şeylerin çok kötü gideceğine dair yoğun bir korku sarıyor. Bunu yaşadıysanız yalnız değilsiniz: panik atak oldukça sık görülür ve iyi haber şu ki tedavi edilebilir.

Panik atak nedir?

Panik atak, belirgin bir tehlike yokken aniden başlayan, birkaç dakika içinde en yüksek noktasına ulaşan yoğun bir korku ve sıkıntı hâlidir. Genellikle 10 ila 20 dakika içinde kendiliğinden azalır.

Belirtileri nelerdir?

• Çarpıntı, kalbin hızlı ya da düzensiz atması
• Nefes darlığı, boğuluyormuş gibi hissetme
• Göğüste sıkışma ya da ağrı
• Baş dönmesi, sersemlik, bayılacakmış gibi olma
• Terleme, titreme, üşüme ya da ateş basması
• Uyuşma, karıncalanma
• Kontrolü kaybetme, delirme ya da ölme korkusu

Bu belirtiler ilk kez yaşandığında kalp krizi sanılabilir. Bu yüzden ilk ataktan sonra bir doktora görünüp bedensel bir nedeni dışlatmak önemlidir.

Panik atak neden olur?

Bedenimizin tehlikeye karşı bir alarm sistemi vardır. Panik atakta bu alarm, gerçek bir tehlike olmadığı hâlde çalar. Stresli dönemler, uzun süre biriken kaygı, kayıplar ve önemli hayat değişiklikleri bu alarmı daha hassas hâle getirebilir. Atak bir kez yaşandıktan sonra çoğu kişi "ya yine olursa" diye bedenindeki her değişikliği izlemeye başlar. Bu tetikte olma hâli de yeni atakları kolaylaştırır.

Atak sırasında ne yapabilirsiniz?

• Yaşadığınızın bir panik atak olduğunu ve geçeceğini kendinize hatırlatın.
• Nefesinizi yavaşlatın: burnunuzdan dörde kadar sayarak alın, altıya kadar sayarak verin.
• Dikkatinizi çevrenize verin: gördüğünüz beş şeyi, duyduğunuz üç sesi sayın.
• Kaçmak yerine olduğunuz yerde kalmayı deneyin; atak kendiliğinden azalacaktır.

Panik atak nasıl geçer? Terapi nasıl yardımcı olur?

Panik bozukluğu, psikoterapiyle en iyi sonuç alınan sorunlardan biridir. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) bu konuda en çok araştırılmış yöntemdir. Terapide bedensel belirtilerin nasıl yorumlandığını, korkunun nasıl büyüdüğünü ve kaçınma davranışlarının sorunu nasıl sürdürdüğünü birlikte fark ediyoruz. Ardından korkulan durumlarla adım adım ve güvenli bir şekilde yüzleşmeyi çalışıyoruz. Gerektiğinde EMDR ve gevşeme teknikleri de sürece eklenebilir.

Ataklar sıklaştıysa, belirli yerlere gitmekten kaçınmaya başladıysanız ya da sürekli "yine olacak mı" kaygısıyla yaşıyorsanız destek almanın zamanı gelmiş olabilir.

Yazan: Sibel Tanrıverdi, Uzman Klinik Psikolog

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez. Kendinize veya başkasına zarar verme düşünceniz varsa 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.